เรื่องที่ทำให้คนเสียเงินฟรีมากที่สุดไม่ใช่การเลือกเจ้าที่แพง แต่คือการไม่ถามคำถามที่ควรถามก่อนเซ็น รายการนี้เรียงตามลำดับความสำคัญ ข้อแรกๆ คือข้อที่ถ้าพลาดแล้วแก้ทีหลังแทบไม่ได้
หมวดที่ 1 — กรรมสิทธิ์ (สำคัญที่สุด)
- ได้ Source Code ไหม และได้เมื่อไหร่
ถ้าไม่ได้ คุณจะเปลี่ยนผู้ดูแลไม่ได้เลยตลอดอายุระบบ ควรระบุในสัญญาว่าได้เมื่อจ่ายงวดสุดท้าย - Domain จดในชื่อใคร
ต้องจดในชื่อบริษัทคุณ ไม่ใช่ชื่อผู้พัฒนา นี่คือกับดักคลาสสิกที่ทำให้ย้ายผู้ดูแลไม่ได้ - Hosting อยู่ในบัญชีใคร
ถ้าอยู่ในบัญชีผู้พัฒนา วันที่อยากย้ายจะต้องพึ่งความร่วมมือจากเขา ควรขอสิทธิ์เข้าถึงระดับเจ้าของ - ข้อมูลลูกค้าเก็บที่ไหน และดึงออกได้ไหม
ต้องดึงออกเป็นไฟล์มาตรฐานได้ตลอดเวลา ไม่ใช่ต้องร้องขอทุกครั้ง - ใช้ Template หรือ Framework อะไร
ถ้าเป็น Template ที่ผูกกับ License ของผู้พัฒนา คุณอาจใช้ต่อไม่ได้เมื่อเลิกจ้าง
หมวดที่ 2 — ขอบเขตงานและการส่งมอบ
- ขอบเขตงานระบุเป็นจำนวนหน้า/หน้าจอชัดเจนไหม
"เว็บบริษัท 1 เว็บ" ตีความได้กว้างเกินไป ควรระบุจำนวนหน้าและฟีเจอร์เป็นข้อๆ - แก้ไขได้กี่รอบ ก่อนเริ่มคิดเงินเพิ่ม
ถ้าไม่ระบุ จะกลายเป็นข้อพิพาทเสมอ มาตรฐานทั่วไปคือ 2-3 รอบต่อเฟส - ส่งมอบอะไรบ้างนอกจากตัวเว็บ
ควรได้ไฟล์ออกแบบ เอกสารระบบ คู่มือใช้งาน และข้อมูลเข้าถึงทุกบัญชี - ทดสอบบนอุปกรณ์อะไรบ้าง
ระบุให้ชัดว่ารวมมือถือ iOS และ Android รวมถึงเบราว์เซอร์ที่ลูกค้าคุณใช้จริง - Training ทีมงานรวมอยู่ด้วยไหม กี่ครั้ง
ระบบที่ไม่มีคนใช้เป็นคือระบบที่ไม่ได้ผล ข้อนี้ถูกมองข้ามบ่อยมาก
หมวดที่ 3 — หลังส่งมอบ
- Warranty กี่วัน ครอบคลุมอะไร
มาตรฐานไทยอยู่ที่ 90-180 วัน ควรระบุว่าครอบคลุมบั๊กจากการพัฒนา ไม่ใช่ฟีเจอร์ใหม่ - เวลาตอบกลับเมื่อมีปัญหา (SLA) เท่าไหร่
"รีบแก้ให้" ไม่ใช่คำตอบ ควรเป็นตัวเลขชั่วโมงที่วัดได้ - มีบริการดูแลรายเดือนไหม ราคาเท่าไหร่
ถามตั้งแต่ก่อนเซ็น จะได้ตั้งงบระยะยาวถูก อ่านเพิ่มที่ MA เว็บไซต์คืออะไร
หมวดที่ 4 — การเงิน
- แบ่งจ่ายกี่งวด ผูกกับอะไร
ต้องผูกกับผลงานที่ตรวจรับได้ ไม่ใช่ผูกกับวันที่ ถ้างานช้าแต่ต้องจ่ายตามปฏิทิน คุณจะเสียอำนาจต่อรองทันที - ถ้าเลิกจ้างกลางทาง ได้อะไรกลับมา
ควรระบุว่าได้งานที่ทำไปแล้วถึงจุดนั้นพร้อม Source Code ไม่ใช่เสียเงินฟรี
สัญญาณอันตราย 5 ข้อที่ควรถอย
| สัญญาณ | ทำไมน่ากังวล |
|---|---|
| ไม่ยอมให้ Source Code | ล็อกคุณไว้ถาวร เปลี่ยนผู้ดูแลไม่ได้ |
| ราคาถูกผิดปกติมาก | มักตัดสิ่งที่มองไม่เห็น เช่น Warranty, การทดสอบ, ความปลอดภัย |
| เร่งให้เซ็นวันนี้ | สัญญาที่ดีไม่หายไปถ้าคุณขอเวลาอ่าน 2 วัน |
| ไม่มีสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร | เมื่อเกิดข้อพิพาทจะไม่มีอะไรอ้างอิงได้เลย |
| ขอดูผลงานเก่าแล้วบ่ายเบี่ยง | ผลงานจริงที่ใช้งานอยู่คือหลักฐานที่ปลอมไม่ได้ |
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าเขาไม่ยอมให้ Source Code แต่ราคาถูกกว่ามาก คุ้มไหม
ส่วนใหญ่ไม่คุ้ม เพราะส่วนต่างที่ประหยัดวันนี้มักน้อยกว่าค่าทำใหม่ทั้งระบบเมื่อต้องเปลี่ยนผู้ดูแล ถ้าจำเป็นต้องรับเงื่อนไขนี้จริง ควรมองว่าเป็นระบบใช้ชั่วคราวและตั้งงบทำใหม่ไว้ล่วงหน้า
บริษัทเล็กกับบริษัทใหญ่ เลือกอันไหนดี
ขนาดไม่ใช่ตัวตัดสิน สิ่งที่ควรดูคือใครเป็นคนลงมือทำจริง ตอบคำถามเทคนิคได้ชัดไหม และมีผลงานที่ยังใช้งานอยู่ให้ดูหรือเปล่า บริษัทใหญ่บางแห่งส่งงานต่อให้ freelance ขณะที่ทีมเล็กบางทีมทำงานเองทั้งหมดและสื่อสารเร็วกว่า
ควรขอใบเสนอราคาจากกี่เจ้า
3 เจ้ากำลังดี น้อยกว่านั้นไม่เห็นช่วงราคาตลาด มากกว่านั้นเสียเวลาเปรียบเทียบ สิ่งสำคัญคือส่งขอบเขตงานชุดเดียวกันให้ทุกเจ้า มิฉะนั้นจะเทียบราคากันไม่ได้เลย
อยากได้ใบเสนอราคาที่ระบุขอบเขตชัดเจน
เราส่งใบเสนอราคาที่ระบุจำนวนหน้า ฟีเจอร์ Warranty และเงื่อนไข Source Code ครบทุกข้อ
ขอใบเสนอราคาฟรี →